Danny Habets – Over boeken

Af en toe 10, 15 of 20 euro uitgeven kan geen kwaad, maar als je dat iets te vaak doet, kun je failliet gaan. Een bezoek aan de plaatselijke kringloop is meestal heel ongevaarlijk, maar soms kom je voor (on)aangename verrassingen te staan.

Wat is de samenhang tussen onderstaande drie boeken, behalve dat ze zich in mijn bibliotheek bevinden?

Marco Polo, Pigafetta, Columbus

Antwoord: het zijn reisverslagen van beroemde ontdekkingsreizigers, zogenaamde primaire bronnen (zij het in modern Nederlands vertaald), gebaseerd op dagboeken van betrokkenen en/of ooggetuigen. Ze weerspiegelen mijn levenslange fascinatie voor ontdekkingsreizen en alles wat daarmee samenhangt. In deze boeken komen mijn “hobbies” geschiedenis en fernweh (geboeid zijn door het exotische, verafgelegene) samen. Twee van de uitgaven zijn van Athenaeum-Polak & Van Gennep, de derde van uitgeverij SUN. Overigens zijn de teksten zoals ze zijn overgeleverd niet altijd even boeiend. De verslagen van Marco Polo en Columbus (cq. Las Casas) zijn soms gortdroog. Het meest boeiende is eigenlijk nog het verslag van Pigafetta over de reis van (een van de schepen van) Magalhaes om de wereld (de grand master overleed in een onnodig uitgelokt conflict met inlanders).

Er is nog een overeenkomst: alle drie boeken bevatten verslagen uit het (relatieve) begin van de moderne ontdekkingsreizen. Ik stond er dan ook niet van te kijken dat ze (in dezelfde vertaling!) precies de eerste drie delen vormen van de reeks “Ontdekkingsreizigers”, een uitgave uit 2005 van 10 beroemde ontdekkingsverslagen / bronnen:

10 gebonden delen Ontdekkingsreizigers

De uitgave is van de Boekhandelsgroep ["Boekhandels met *)", van dezelfde groep waarvan de boekhandels tegenwoordig bekend staan als Selexyz], verzorgd door uitgeverij Maarten Muntinga i.s.m. Athenaeum-Polak & Van Gennep (daar heb je ze weer). Het zijn grotendeels heruitgaven van eerder bij afzonderlijke uitgeverijen verschenen vertalingen. De vroegste reis uit de tiendelige reeks is die van Marco Polo, de meest recente die van Neil Armstrong naar de maan. Hoewel de opzet dus redelijk populairwetenschappelijk is, en het papier niet van de allerbeste kwaliteit is, zijn het toch mooi verzorgde uitgaven. De kartonnen band is nog redelijk sober, maar de stofomslagen is waar ik meteen voor viel. Zoals op de afbeelding hierboven te zien is, vormen de 10 delen samen een bijna iconografische prent van wat wij ons voorstellen bij de ontdekkingsreizen van enige eeuwen terug. De boeken verkeren nog in goede conditie, dus ik was verkocht.

Ik was er dubbel op tijd bij, want de kringloopwinkel had ze per stuk geprijsd, en wel op € 1,50 per deel! Je moet er toch niet aan denken dat iemand, om wat voor reden ook (financieel, specifieke interesse), één of enkele delen eruit had genomen en de serie er vervolgens incompleet had gestaan. Misdadig gewoon om zo het risico te lopen dat de eenheid wordt doorbroken, de nachtmerrie van een verzamelaar.

Zoals te zien is op de afbeeldingen hieroven en hieronder, is in de eenheid van de uitgave ook verscheidenheid aangebracht door te variëren in het grondpatroon van het stofomslag.

10 verschillende patronen

De set omvat de volgende delen:

1. Marco Polo, De wonderen van de Oriënt
2. Christoffel Columbus, De ontdekking van Amerika
3. Antonio Pigafetta, Magelhães’ reis om de wereld
4. B.J. Slot, Abel Tasman en de ontdekking van Nieuw-Zeeland
5. Henry M. Stanley, Op zoek naar Livingstone
6. Roald Amundsen, De verovering van de Zuidpool 1910-1912
   
7. Robert Falcon Scott, Scott’s laatste expeditie
8. Charles A. Lindbergh, De brede zee
9. Thor Heyerdahl, De Kon-Tiki expeditie
10. Neil Armstrong, Mensen op de maan

Al met al een buitenkansje voor iemand, zoals ik, erg van de combinatie ontdekkingsreizen en mooie boeken houdt. Oorspronkelijk zat er ook nog een cassette (zie ook onderaan deze blog van een collega-boekengek) en moet de set rond de € 60 hebben gekost.

De enige kanttekening tot op heden is de qua vertaling toch wat slordige uitgave van het deel van R.F. Scott. De zinnen lopen niet altijd even lekker en er ontbreekt op essentiële plaatsen (tussen twee persoonsvormen) een komma. Veel verbijsterender is nog dat bij de nagelaten brieven van Scott de positie consequent in graden Noorderbreedte staat, terwijl hij op bezoek is op de zuidpool. Ik ben benieuwd wat er in het origineel staat, maar ik kan mijn ogen bijna niet geloven.