Als er één lokaal evenement is waar ik altijd erg naar uitkijk, dan is het wel de jaarlijkse boekenbeurs van de stichting Boeken voor Mensen in samenwerking met de Rotary Club Maastricht-Oost tijdens het eerste weekend van november, in het schoolgebouw van ROC Leeuwenborg.

De boeken zijn in de loop van het jaar ingeleverd door en opgehaald bij particulieren en een enkele keer een instelling. Wekelijks ordenen vrijwilligers van de stichting de boeken naar hoofdcategorie. Gezien de omvang van naar schatting 50.000 boeken is dat een hele prestatie. De prijzen liggen doorgaans tussen de 1 en 10 euro, afhankelijk van genre, staat van het boek en de verwachte verkoopbaarheid.

Klik op de afbeelding voor een vergrote weergave

Ik was dus weer vroeg paraat op zaterdagmorgen. Hoewel ik het gedrang (hier overigens een stuk beschaafder dan bij een gemiddelde rommelmarkt) in het begin wilde mijden, was ik toch ongeveer 10 minuten te vroeg. De usual suspects waartoe, naast enkele verwoede verzamelaars (ja, ook gij Danny Habets), de bekende lokale handelaartjes behoren die je overal tegenkomt en die vliegensvlug de in het oog springende schoonheden voor je wegkapen om ze daarna voor het vier- of zesvoudige bedrag in hun winkel / op hun kraam bij de volgende markt / op internet gooien. Zij staan vooraan, natuurlijk.

Op het moment dat de deur opengaat, rent men naar binnen, en ook mij is een zekere koortsachtigheid niet te ontzeggen. Omdat je fysiek maar op één plek kunt zijn, vind je hier wat en mis je elders zoveel. Zij zijn er handiger in, aarzelen nauwelijks maar laden tassen vol, zonder aanzien des boeks. Na een half uur weet ik dat ik verkeerd heb gegokt: begonnen bij geschiedenis. De door mij verfoeide “lange grijze” is mij vóór en wrijft mij (bij het naar buiten gaan) in dat hij een prachtige moderne Dante-uitgave en enkele eerste drukken van Willem Frederik Hermans heeft bemachtigd. De mens is de levende ontoereikendheid, maar niet getreurd: er blijft nog meer dan genoeg over en iedereen zoekt wat anders.

Binnen een uur is het hartstikke druk en staan er bij de kassa’s lange rijen – men moet handmatig de prijzen optellen, wat wel makkelijker is omdat alles in hele euro’s is geprijsd. Ik heb twee stevige boodschappentassen van bekende supermarktketens bij me. Geleidelijk aan vullen deze zich met stuk voor stuk fijne boeken.

Allereerst de cultuurgeschiedenis van Safranski over de Duitse Romantiek:

  1. Safranski, Rüdiger, Romantik: Eine deutsche Affäre. Carl Hanser Verlag, 2007, 1e druk.

Vervolgens vier delen van de Folio Society in cassette, met studies over de bekende grootmachten uit de Oudheid. De cassette is wat beschadigd, maar de boeken zijn in perfecte staat:

  1. Saggs, H.W.F., The Babylonians: A survey of the ancient civilisation of the Tigris-Euphrates valley. Folio Society, 2001, 5e druk. – (Empires of the Ancient Near East).
  2. Cook, J.M., The Persians. Folio Society, 2001, 5e druk. – (Empires of the Ancient Near East).
  3. Gardiner, Alan, The Egyptians: An Introduction. Folio Society, 2001, 5e druk. – Empires of the Ancient Near East
  4. Gurney, O.R., The Hittites. Folio Society, 2001, 5e druk. – Empires of the Ancient Near East

Een echt antiquarisch boek, een uitgave van geschiedkundige teksten van Voltaire:

  1. Voltaire, Histoire de Charles XII: Et Histoire de Russie sous Pierre Le Grand. Firmin Didot Frères, 1860, 1e druk.

Een aantal geschiedkundige studies, met name over Nederland:

  1. Coppens, Thera, Hortense: De vergeten koningin van Holland. J.M. Meulenhoff, 2007, 4e druk.
  2. Hagen, Edwina, President van Nederland: Rutger Jan Schimmelpenninck, 1761-1825. Balans, 2012, 1e druk.
  3. Holwerda, J.H., Nederland’s vroegste geschiedenis. S.L. van Looy, 1925, 2e druk.  met prachtige, uitvouwbare kaarten.
  4. Klinkert, Wim; Kruizinga, Samuël; Moeyes, Paul, Nederland neutraal: De Eerste Wereldoorlog, 1914-1918. Boom, 2014, 1e druk.
  5. Wessels, L.H.M.; Bosch, A. (red.), Veranderende grenzen [1]: Nationalisme in Europa, 1815-1919. SUN / Open Universiteit, 2005, 3e druk.
  6. Wessels, L.H.M.; Bosch, A. (red.), Veranderende grenzen [2]: Nationalisme in Europa, 1919-1989. SUN / Open Universiteit, 1997, 2e druk.
  7. Ubachs, P.J.H.; Evers, I.M.H., Ongewilde revolutie: Limburgs Maasland (1794-1814). Limburg’s Geschied- en Oudheidkundig Genootschap, 1994, 1e druk. – (Publications de la Société historique et archéologique dans le Limbourg; 130).

Twee letterkundige studies over respectievelijk Vestdijk en Boon:

  1. Brandt Corstius, H.; Hart, Maarten ‘t, Het gebergte: De tweeënvijftig romans van S. Vestdijk. Nijgh & Van Ditmar / De Bezige Bij, 1996, 1e druk.
  2. Wispelaere, Paul de, Louis Paul Boon, tedere anarchist: Omtrent het utopia in “Vergeten straat”. Nijgh & Van Ditmar, 1976, 1e druk. – (Nieuwe Nijgh Boeken; 46).

Letterkundige tekstuitgaven uit de reeks Bibliotheek der Nederlandse letteren:

  1. Buddingh, C.; Vliet, Eddy van (red.), Noord- en Zuidnederlandse poëzie na 1945. Elsevier, 1978, 1e druk. – (Bibliotheek der Nederlandse Letteren)
  2. Hooft, P.C., Nederlandse historiën in het kort: Samengesteld en ingeleid door M. Nijhoff. Elsevier, 1978, 1e druk. – (Bibliotheek der Nederlandse Letteren; 3).
  3. Eeden, Frederik van, De kleine Johannes [1-2-3]. Elsevier, 1979, 1e druk. – (Bibliotheek der Nederlandse Letteren; 9).

Poëzie, waaronder de gelegenheidsbundel van Kemp over Maastricht:

  1. Kemp, Pierre, Maastricht en ik: Een polyptiek. Veldeke, 1994, 1e druk.
  2. Morgenstern, Christian, Gedichte – Verse – Sprüche. Lechner Verlag, 1993, 1e druk.
  3. Stegmann, Tilbert (hrsg.), Ein Spiel von Spiegeln: Katalanische Lyrik des 20. Jahrhunderts. Büchergilde Gutenberg (Reclam), 1987, 1e druk.

Erg vervuld ben ik ook met die bloemlezing Catalaanse poëzie – met de Duitse vertaling ernaast. Je gaat ervan hardop lezen, in een tot mislukken gedoemde poging het Catalaans te laten klinken. Mijn tienerdochters lachen mij uit als ze me zien fluisteren.

Tot slot enkele Nederlandse en vertaalde literaire romans:

  1. Brakman, Willem, Jongensboek: Verhalen. Em. Querido, 1987, 1e druk.
  2. Mulisch, Harry, De ontdekking van Moskou. De Bezige Bij, 2015, 1e druk.
  3. Mulisch, Harry, De verhalen. De Bezige Bij, 2000, 4e druk.
  4. Reve, Gerard, Brieven aan Matroos Vosch, 1975-1992. L.J. Veen, 1997, 2e druk.
  5. Kertész, Imre, Dagboek van een galeislaaf. Van Gennep, 2003, 1e druk.
  6. Kertész, Imre, Onbepaald door het lot: Roman. Van Gennep, 2003, 6e druk.
  7. Kosztolányi, Dezsö, Anna. Van Gennep, 2004, 1e druk.
  8. Márai, Sándor, De opstandigen: Roman. Wereldbibliotheek, 2003, 1e druk.

Een leuke manier om je lievelingsschrijvers compleet te krijgen, soms zelfs in gebonden uitgave en/of eerste druk.

Er was volop gelegenheid om de weliswaar niet zo fraaie maar toch belangrijke reeks Bibliotheek der Nederlandse letteren compleet te krijgen, want met de exemplaren die daarvan lagen kon je meerdere (nagenoeg) complete sets maken.

Ik hoefde er nog maar drie, maar greep – door onoplettendheid – een verkeerd deel mee, van Frederik van Eeden. Thuisgekomen zag ik het meteen. Ik moest dus nog terug dit weekend om Ridderverhalen op te halen.

Zondagmorgen heb ik dus wederom een doel. Bijkomend voordeel is dat het veel rustiger is (om 10:00 zijn er slechts enkele die hards aanwezig) en dat het stof van de drukte gisteren wat is gaan liggen, waardoor weer andere boeken zichtbaar worden. Misschien niet de topstukken, maar toch allemaal dingen die ik graag wil hebben.

Klik op de afbeelding voor een vergrote weergave

Ik kom natuurlijk voor dat deel uit de letterenbibliotheek – al heeft mijn vrouw al vantevoren in de gaten dat dat maar een excuus is voor een tweede rooftocht:

  1. Janssens, Jozef (red.), Ridderverhalen uit de Middeleeuwen. Elsevier, 1979, 1e druk. (Bibliotheek der Nederlandse Letteren; 1).

Vervolgens kan ik mijn collectie “van en over Vestdijk” aardig aanvullen:

  1. Vestdijk, S., Gestalten tegenover mij: Persoonlijke herinneringen. De Bezige Bij, 1975, 3e druk. – BB Cargo
  2. Vestdijk, Simon, Astrologie en wetenschap: Een onderzoek naar de betrouwbaarheid der astrologie. Meulenhoff, 1977, 2e druk. – Meulenhoff Editie; 476
  3. Boer, Peter de, Vestdijks palet: De rol van de beeldende kunst in de romans van S. Vestdijk. Martin Ros – De Herenpers / De Bezige Bij, 1988, e druk. – (Vestdijkbibliotheek).
  4. Kralt, P., De toverbron: S. Vestdijk en de geschiedenis. Martin Ros – De Herenpers / De Bezige Bij, 1988, 1e druk. – (Vestdijkbibliotheek).
  5. Schouten, Rob, Iets verhevens en onuitsprekelijks: Muzikale motieven in het werk van S. Vestdijk. Martin Ros – De Herenpers / De Bezige Bij, 1988, 1e druk. – (Vestdijkbibliotheek).
  6. Gregoor, Nol, Simon Vestdijk en Lahringen: De biografische achtergronden van de Anton Wachter-romans. Reflex, 1982, 4e druk.

De delen uit de Verzamelde Romans van Vestdijk die er liggen, zijn toch te sleets, vlekkerig en verkleurd, dus die laat ik na enig wikken en wegen liggen. Kwaliteit staat voorop, niet kwantiteit.

Wel heb ik nog wat andere literaire romans gevonden, waaronder De avonden, in de bekende uitgave als blauwe paperback uit de jaren 1980-1991, een bijna identiek exemplaar als dat ik al sinds mijn schooltijd had. Daarvan knakte enkele jaren geleden bij herlezing van deze klassieker onverhoeds de rug, tot mijn groot verdriet.

  1. Hermans, Willem Frederik, Ik draag geen helm met vederbos. De Bezige Bij, 1979, 1e druk. – BBLiterair
  2. Reve, Gerard, De avonden: Een winterverhaal. De Bezige Bij, 1991, 40e druk. – BBLiterair
  3. Weil, Jirí, Mendelssohn op het dak: Roman. Cossee, 2012, 1e druk. – Cossee Century
  4. Grevelingen, H. van, Verzameld werk. G.A. van Oorschot, 1998, 1e druk.
  5. Roth, Joseph, Radetzkymarsch: Roman. Deutscher Taschenbuch Verlag, 2004, 18e druk. – DTV; 12477

Het werk van Van Grevelingen ken ik niet, maar het zou – aldus de flaptekst – een jong overleden en ten onrechte vergeten schrijver zijn.

Ik laat me verrassen – voor € 2,00 kan ik me geen buil vallen aan dit nog perfecte exemplaar van de mooie, typische Van Oorschot dundrukuitgave (stijl: Russische Bibliotheek, etc.). Datzelfde geldt voor de nagelaten gedichten van Vasalis:

  1. Vasalis, M., De oude kustlijn: Nagelaten gedichten. G.A. van Oorschot, 2002, 1e druk.

Bij lezing vallen me die gedichten overigens wat tegen – ze zijn te zeer in “gemakkelijke” gelegenheids- en troostverzen blijven hangen.

Ook blij ben ik met het boek van Frits van der Meer, met een bundeling van enkele van zijn belangwekkende teksten, in een reeks die ik ook nagenoeg compleet heb:

  1. Meer, Frits van der, Uit het oude Europa: Twintig herinneringen. Ambo, 1991, 1e druk. – (Bronnen van de Europese cultuur; 6).

Tot slot – ook van Erasmus kan ik nooit genoeg krijgen, dus elke vertaling is er een die ik wil hebben, en zeker als deze zo’n fraai bandontwerp heeft van Alb. Hahn jr.:

  1. Erasmus, Desiderius, De lof der Zotheid. Wereld-Bibliotheek, z.j., 14e druk.

Kortom: twee planken aan boeken gekocht in één weekend – en mag u raden voor welk een luttel bedrag (relatief gezien dan) dat was!

De rest van de zondagmiddag en de avonden erna zit ik te spinnen in mijn leesstoel.