Een schatkamer voor je verjaardag

Bij de moderne boeken lag op het moment niks naar mijn smaak, behalve één studie in de etalage, maar die was wat al te stevig geprijsd.

Toen ik achterin de winkel belandde, zag ik in de kast “oude boeken”, liggend op een plank op schouderhoogte, een wit kaftje, met daarop in balpen geschreven: “Schatkamer der Nederlandsche Dichteren || 1770 | Leijden”. Mijn aanvankelijke landerigheid sloeg meteen om in geanimeerde nieuwsgierigheid.

Achter dit kaftje bleek een boeiend pakketje schuil te gaan van gerepareerde, samengenaaide en vastgelijmde afleveringen van een tijdschrift, waarvan ik nog nooit gehoord had, maar waarvan de titel en de ouderdom mijn hartje sneller deden kloppen.

Het bleek te gaan om 3 maandafleveringen van Schatkamer der Nederlandsche Dichteren, en wel de maanden juli, augustus en september 1770. Op het voorblad van juli staat, met moderne pen aangebracht, een naam en datum van 299 jaar later.

De volledige titel luidt (met | als regelscheidingsteken):

Schatkamer | der |  Nederlandsche | Dichteren | Geöpend door het Genootschap | Onder de Spreuk: | Nut Vermaek | Voor de Maend July des Jaers 1770.

De bundeling werd uitgegeven te Leiden (Leyden) in 1770 bij uitgever C. van Hoogeveen jr. Taalkundig opvallend: de umlaut op de o in “geopend”.

Ik was natuurlijk erg in mijn nopjes, want – zoals het kaftje laat zien – ik mocht het boekje voor 5 euro mee naar huis nemen. Zelfs als je rekening houdt met tegenvallers, het amateuristische vastlijmen, en de enkele vochtvlekken en gebruikssporen van weleer, had ik hier waarschijnlijk toch wat bijzonders bij de hand, dat bovendien een periode van bijna 250 jaar had overbrugd. Het papier verkeert in een betere staat dan wij op die leeftijd ooit uit zullen zien – o ja, ik was vandaag, 1 mei, net 48 geworden.

Thuisgekomen ontdekte ik dat sommige pagina’s met tape wat verstevigd / gerepareerd waren en dat de volgorde van de pagina’s niet klopte. Geheel tegen mijn gewoonte in, maar wel voorzichtig, nam ik een schaar bij de hand en verwijderde het moderne, handbeschreven omslagje (dat waarschijnlijk wel ervoor heeft gezorgd dat deze katernen en pagina’s bij elkaar zijn gebleven).

Toen ik de rug ontbloot had, bleek dat de pagina’s (niet meer alle pagina’s zaten netjes in een katern) tevens ingenaaid waren. Ook dat moderne stiksel heb ik voorzichtig verwijderd, want die vreemde volgorde, met het “voorbericht” ergens midden in aflevering 1 vond ik toch wat al te gortig. Vervolgens heb ik de pagina’s in de goede volgorde gelegd en voorlopig losbladig in een map netjes opgeborgen. Wellicht dat inbinden in een smaakvolle band deze keer toch een goed optie is.

Intussen had ik op Twitter melding gemaakt van mijn vondst, en zie, onze boekenvriend @Perkamentus schoot mij te hulp en attendeerde mij op een beschrijving van het tijdschrift op de digitale Encyclopedie Nederlandstalige Tijdschriften (ENT, zie hier). Interessant is dat daar wordt vermeld dat De Schatkamer een uitgave in twee delen is, een gegeven dat ik ook terugvond in de titelbeschrijving van een van de weinige hits op Antiqbook, aangeboden door antiquariaat Goltzius. Dit betreffen overigens delen die uit 1771 en 1775 zijn, terwijl de drie losse afleveringen in mijn bezit uit 1770 zijn! Reden voor verder onderzoek. (Overigens biedt antiquariaat De Refter deel 2 los aan in twee edities uit resp. 1775 en 1777, ook die zou ik wel eens willen zien.)

De bovengenoemde ENT vermeldt ook, dat de aanvankelijk bedoelde maandelijkse opzet waarschijnlijk niet gerealiseerd is. De vraag is ook waardoor mijn setje bij elkaar is gebleven, waarom dit precies 3 opeenvolgende maanden waren, en of dit wellicht een eerste “proefuitgave” was voor wat in 1771 en verder werd uitgegeven, of dat men van plan veranderde en men afzag van de maanduitgaven. Laten we de link van de ENT volgen naar de scan zoals die op Google Books is te zien.

Op de scan is een heel andere titelpagina te zien dan in mijn setje (met de verschillen in de titel hier cursief weergegeven):

Schatkamer | der |  Nederlandsche | Dichteren | Geöpend door een Genootschap | Van Dichtminnaeren, | Onder de Spreuk: | Nut Vermaek | Eerste Deel.

De imprint geeft wel weer dezelfde uitgever en plaats te zien, maar nu met jaartal 1771. Dat is opvallend, want direct daarop volgt, net als in de uitgave van 1770 het Voorbericht aen den Beminnaeren en Begunstigers der Nederduitsche Dichtkunde. Het voorbericht uit juni 1770 lijkt ongewijzigd te zijn overgenomen in de editie van 1771 en heeft een op zichzelf staande paginanummering, van 3 tot en met 8.

Direct erop volgt, in beide edities, het openingsgedicht van Hubert Korneliszoon Poot, getiteld ’s Heilants Hemelvaert, waarbij de paginanummering weer bij 1 start.

Bij een eerste vergelijking lijkt het erop dat tot en met pagina 132 beide uitgaven volledig aan elkaar gelijk zijn, aldus de oorspronkelijke delen van juli, augustus en september 1770 omvattend. In de versie van 1771 volgen dan nog meer dan 150 bladzijden, het laatste paginanummer is 290.

Ook een leuke bijkomstigheid: het voorbericht gebruikt de wat oudere aanduiding “Nederduitsche“dichtkunde, terwijl de titelpagina en de bovenschriften het over Nederlandsche Dichteren hebben. Blijkbaar zit hier ergens de overgang voor de aanduiding van het Nederlands. Merk ook op dat er verschil is tussen ons moderne begrip “kunst” en het begrip “kunde” dat typerend is voor de dichtgenootschappen uit de periode van Verlichting.

Er zijn ook interessante verschillen. De ENT vermeldt bijvoorbeeld, en dat is in het exemplaar van Google Books ook te zien, dat de afleveringen niet als zodanig herkenbaar zijn. Dat is in mijn exemplaar uit 1770 wel het geval. De afleveringen bestrijken rond de 40 pagina’s per keer en beginnen steeds met een titelpagina, steeds het jaar 1770 vermeldend. Is de uitgave uit 1771 een herdruk (met hetzelfde zetsel) of heeft men de exemplaren in plano gebruikt en de titelpagina’s in 1771 weggelaten?

Opvallend is ook dat de maandtitelpagina’s in mijn exemplaar niet in de nummering zijn meegenomen: juli eindigt met pagina 40 en pas de eerste inhoudelijke pagina in augustus is met 41 genummerd, zodat ook bij aanvang al een doorlopend geheel lijkt gepland, wellicht met het oog op inbinding door de eigenaar. Daardoor ontbreekt in de latere editie ook onderstaand bericht aan de lezer:

Een ander opvallend verschil zijn de titelpagina’s in het begin. Het exemplaar dat aan de basis ligt van de beschrijving op ENT bevat een pagina met korte titel (“Schatkamer | der | Nederlandsche | Dichteren.”) en een pagina met een fraaie prent die een tuin afbeeldt, met de muze op de wolken rechtsboven en drie puti op de voorgrond. Deze twee pagina’s ontbreken in mijn editie van 1770. De uitgebreide titelpagina bevat behalve tekstuele verschillen (zie beschrijving boven) ook een andere prent, namelijk een eenvoudige met drie puti, terwijl mijn editie uit 1770 een fraaie prent bevat met een Arcadisch landschap.

Omdat de inhoud van de 132 pagina’s gelijk is aan de online beschikbare versie van 1771, en de ENT er al voldoende over vermeldt, zal ik daar geen nadere bibliografische beschrijving van geven. Het gaat om grotendeels christelijk geïnspireerde gedichten en versjes.

In de galerij hieronder worden nog enkele pagina’s getoond uit de set van 1770. Klik op de foto voor een vergrote weergave.

April is the cruellest month

Aankopen in april 2019

Soms schrik je een beetje van jezelf, van je bereidheid om altijd maar je portemonnee te trekken en vervolgens boeken mee te sjouwen naar je mancave.

Daar staat tegenover: geen andere exuberante hobby’s, geen dure auto, geen motor, geen boot, geen frequent café- of restaurantbezoek, slechts één vrouw (maar natuurlijk wel 5 dochters), geen geldverslindende sport (alleen een paar hardloopschoenen), geen tabaksgebruik, geen drugsgebruik, matig met alcohol, zuinig en effectief met de boodschappen, kortom een vrij braaf en overzichtelijk leven.

Mijn rechtvaardiging, zo ongeveer.

De oogst is zichtbaar op de foto’s. Wat Nederlandse en vertaalde literatuur, met name een paar mooie deeltjes ‘verzamelde werken’ en/of uit reeksen (Privé Domein, Russische Bibliotheek), wat filosofie, wat Amerikanistiek (geschiedenis en literatuur), iets met heiligen en universiteiten, een paar oudjes (waarover ik onlangs uitgebreider schreef).

Een deeltje uit de van lelijkheid mooie paperback-serie AmstelKlassiek. Het uiterst boeiende boek over Nederlandse boekenwereld in de Gouden Eeuw.

Kortom, de kern van mijn handicap: willen kunnen lezen over de volle breedte. Niet afhankelijk willen zijn van de beschikbaarheid in openbare bibliotheken. Niet goed kunnen kiezen ook, maar tegelijk het toeval een grote rol te geven (naar wat men tegenkomt op zijn pad). Het eigen tekort maar al te goed beseffen, en daar af en toe in te berusten.

Respect voor de oudjes

Soms ligt of staat er een zielig deel alleen. Je weet van jezelf dat je van losse delen jeuk krijgt op onbereikbare plekken. Die serie gaat nooit compleet bij elkaar komen, zeker niet bij zulke oude boeken. Maar toch… In het wekelijkse rondje langs een van mijn favoriete adressen raak ik weer in verleiding.

Dat zielige deeltje, rechts op bovenstaande foto, is deel 5, “tôme cinquième”, uit de Oeuvres de Sainte Thérèse, uitgegeven in 1818 te Lyon bij uitgeverij Fr. Matheron. Een boek van 200 jaar oud, nog feitelijk in zeer goede conditie, met maar een enkel sleets plekje op de band.

Het boek bevat een Franse vertaling van Castillo interior, o Las moradas (oorspr. 1577) van Thérésa van Avila, getiteld Le chateau de l’ame (inderdaad, zonder accenttekens) en van Conceptos del amor de Dios (oorspr. 1566-1574), hier vertaald als Pensées sur l’amour de Dieu. Het eerstgenoemde werk is verdeeld in 17 zogenoemde “demeures” (woningen), wat een vertaling is van de alternatieve titel “moradas”. Dat doet overigens denken aan Johannes 14:2 – “In het huis mijns vaders zijn vele woningen.” Het kasteel van de ziel weerspiegelt dat beeld.

Het papier is nog van de degelijke kwaliteit uit de vroege 19e eeuw. Het kleine handzame formaat herbergt 443 pagina’s, die nog stevig in de band zitten. Kortom een tekst en een uitgave waar veel aan te ontdekken valt.

Het tweede boek, links op de bovenste foto, is mogelijk nog interessanter. Het is weliswaar wat jonger (1845) dan het eerste boek en al van iets moderner papier, zowel onderwerp als vormgeving trekken meteen mijn aandacht.

Het gaat om Recherches et dissertations sur l’histoire de la principauté de Liége, la translation du siége épiscopal de Tongres dans la cité de Liège. Et sur les émeutes, les discordes civiles et les élections populaires des Liégois pendant les 15e, 16e, et 17e siècles  (Onderzoekingen en verhandelingen over de geschiedenis van het prinsdom Luik, de overbrenging van de bisschoppelijke zetel van Tongeren naar Luik. En over de beroeringen, de tweedracht onder burgers en de volksstemmingen van de Luikenaren gedurende de 15e, 16e en 17e eeuw). Het boek is uitgegeven bij H. Dessain te Luik. Aardig in dit verband is de vestiging van de uitgever/boekhandel op het (in Luik centraal gelegen) Lambertusplein, genoemd naar de Heilige Lambertus van Maastricht (ook: van Luik).

De foto hierboven toont het oorspronkelijk papieren kaftje, dat is meegebonden in de contemporaine Franse band met ribben. Net als het vorige boek zijn de schutbladen fraai gemarmerd.

Het dikke boek van ruim 600 bladzijden behandelt de geschiedenis van Luik, en met name de kerkelijke en politieke ontwikkelingen in de late middeleeuwen en vroeg-moderne tijd. De auteur is Louis Marie Guillaume Joseph de Crassier (1772-1851), afkomstig uit een adellijk geslacht.

De Crassier was “historien et numismate”, historicus (waarvan dit boek ook getuigt) en muntdeskundige. De familie had er heel wat verzamelaars en bibliofielen tussen zitten. De oorsprong van de familie ligt in de zuidelijke Nederlanden, met name Maastricht. De Belgische tak concentreert zich rondom Luik, waar ook de auteur van het boek is geboren.

Wat nog aardig is te vermelden is dat Jean-Frédéric Guillaume Joseph de Crassier (1759-1841), getrouwd met Marie Kerens (1769-1854) en overleden te Meerssen (nabij Maastricht) de grote gebeurtenissen van de Franse Revolutie, de Napoleontische tijd, het ontstaan van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en de opsplitsing daarvan in Nederland en België meemaakte. Bij de afscheiding van België kozen het echtpaar en hun twee dochters voor de Nederlandse nationaliteit, hun twee zoons voor de Belgische nationaliteit. Hoe grenzen door een gezin kunnen lopen! Overigens kozen meer mensen uit de Maastrichtse elite toentertijd bewust voor de Belgische nationaliteit en verhuisden ze naar een van de nabijgelegen Belgische woonplaatsen.

Ook over dit boek en de achtergrond ervan valt nog veel meer te zeggen. Eerst nog maar eens grondig van A tot Z lezen…

De spuigaten uit

Februari is nog maar een dag begonnen of het loopt alweer de spuigaten uit. Gelegenheid zoekt de dief, ik bedoel de bibliofiel.

Ik ben met name in mijn nopjes met de tweedelige uitgave van P.C. Hoofts Gedichten: “Volledige uitgave door F.A. Stoett, tweede geheel herziene, vermeerderde druk van de uitgave van P. Leendertz Wz.”, uitgegeven bij uitgeverij P.N. van Kampen in 1899 (deel 1) en 1900 (deel 2). De uitgave is er in verschillende uitvoeringen / banden. Ik heb hier een versie met halflinnen / half rood (kunst?)leder, ingebonden bij boekbinderij J.J. Küppers te Roermond. De twee delen zijn overigens onderdeel geweest van de bibliotheek van het R.K. Lyceum voor meisjes te Amsterdam. Hoe ze dan weer terug in Limburg zijn gekomen, is mij een raadsel.

Onder gedichten is in dit geval ook verstaan: het in dichtregels gestelde toneelwerk, zoals Geeraerdt van Velsen , Baeto en zelfs Ware-nar. Die ruime opvatting van “gedichten” is in afwijking van de moderne uitgave van P. Tuynman, die zich nadrukkelijk, blijkens de titel al, beperkt tot de Lyrische poëzie (zangen, sonnetten, gelegenheidsdichten, etc.).

Bij P.C. Hooft (en andere tijdgenoten) ervaar je nog dat “lyriek” afstamt van / samenhangt met zingen. Het woord is (zie ook Wikipedia) afgeleid van het Griekse λύρα (lura), dat “lier” betekent. In de oorspronkelijke betekenis zijn het gedichten of liedteksten die met de lier begeleid kunnen worden. Veel van Hoofts gedichten zijn voorzien met een wijsaanduiding (“op de wijze van…”) maar klinken ook als een klok en zijn sterk metrisch van karakter.

Ter afsluiting een van de bekendste lyrische gedichten van P.C. Hooft, een sonnet dat mooi mag “suonare” (weerklinken):

Een monument bij elkaar

Zaterdag 26 januari was het eindelijk zo ver: een date met een aantal van een gelijke soort “gekken” als ik zelf, afkomstig uit verschillende delen van het land: Perkamentus en Fasol (wier pseudoniemen ik hier zal respecteren), R. Kemper Alferink, en natuurlijk Paul Abels, die samen met zijn vrouw ons gastvrij door Gouda loodste, van kerkhistorie en glas tot drukkerij en antiquariaat.

Gouda – Markt en het oude Stadhuis

Het allermooiste werd tot het laatst bewaard: het van binnen bezichtigen van Pauls eigen Goudse librije, een heel sfeervol boekenkabinet waar mening bibliofielenhart sneller van gaat kloppen. Ondanks onze verschillende aandachtsgebieden qua boeken, werden de overeenkomsten in, wat ik maar noem, bibliofiele “maniertjes” duidelijk en een antropoloog had het bestaan van een specifieke menssoort kunnen bevestigen.

Omdat Maastricht en Gouda toch een beetje uit elkaar liggen en ik de laatste jaren te weinig in het “Hollandse” deel der natie kom, had ik het nuttige met het aangename verenigd, een NS-dagkaart gekocht, en ’s ochtends vooraf in Den Haag een “paar boekies” opgehaald die ik op Markplaats besproken had. Dat heb ik geweten! Voor een vriendelijk prijsje kocht ik, zo goed als nieuw, vier kloeke delen uit Geschiedenis van de Nederlandse literatuur, een vrij nieuw monument van de neerlandistiek, verschenen bij uitgeverij Bert Bakker tussen 2006 en 2017.

Voorpret tijdens de lange treinreis van Gouda naar Maastricht, met de nieuw verworven delen.

Behalve dat ik die dag vele voetstappen heb gezet, heb ik ook menige extra kilo meegetorst, van Den Haag naar Gouda, door Gouda heen en ’s avonds mee terug naar Maastricht. Maar geduld en inspanning (de twee vrienden van een bibliofiel en zijn portemonnee) zijn beloond.

De vier nieuwe delen verenigd met hun lotgenoten aan het thuisfront.

Nog één “echt” deel ontbreekt (naast het dunne deeltje met nabeschouwingen), maar geduld loont, zo is gebleken. Duizenden pagina’s aan letterkundige geleerdheid in een veelkleurig uniforme uitgave. De kleurenoverloop tussen de delen vind ik trouwens erg mooi.
Het is eenheid in verscheidenheid, of eigenlijk andersom. Die geleidelijke “verkleuring” weerspiegelt ook de lange ontwikkeling van de Nederlandse literatuur door de geschiedenis heen. Zo wordt het verleden langzaam herkenbaar in het heden.

Met dat laatste kom ik weer terug op wat die 5 “gekken” in dat Goudse boekenkabinet (dat van buitenaf bij mensen de indruk van een exclusief antiquariaat wekt) bindt gedurende de middag en de vooravond. In cultuurhistorisch en bibliofiel opzicht kan ik me eigenlijk geen betere dag wensen.

De complete reeks:

Oostrom, F.P. (Frits) van, Stemmen op schrift. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur vanaf het begin tot 1300. Bert Bakker, Amsterdam, 2006. 1e druk – gebonden, 640p. – [Geschiedenis van de Nederlandse literatuur; 1].

Oostrom, F.P. (Frits) van, Wereld in woorden. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1300-1400. Bert Bakker, Amsterdam, 2013. 1e druk – gebonden, 650p. – [Geschiedenis van de Nederlandse literatuur; 2].

Pleij, Herman, Het gevleugelde woord. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1440-1560. Bert Bakker, Amsterdam, 2007. 1e druk – gebonden, 863p. – [Geschiedenis van de Nederlandse literatuur; 3].

Porteman, Karel; Smits-Veldt, Mieke B., Een nieuw vaderland voor de muzen. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1560-1700. Bert Bakker, Amsterdam, 2008. 1e druk – gebonden, 1053p. – [Geschiedenis van de Nederlandse literatuur; 4].

Leemans, Inger; Johannes, Gert-Jan, Worm en donder. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1700-1800: De Republiek. Bert Bakker, Amsterdam, 2013. 1e druk – gebonden, 815p. – [Geschiedenis van de Nederlandse literatuur; 5].

Verschaffel, Tom, De weg naar het binnenland. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1700-1800: de Zuidelijke Nederlanden. Bert Bakker, Amsterdam, 2017. 1e druk – gebonden, 331p. – [Geschiedenis van de Nederlandse literatuur; 6].

Berg, Wim van den; Couttenier, Piet, Alles is taal geworden. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur, 1800-1900. Bert Bakker, Amsterdam, 2009. 1e druk – paperback, 833p. – [Geschiedenis van de Nederlandse literatuur; 7]. – Dit is het nog ontbrekende deel.

Bel, Jacqueline, Bloed en rozen. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1900-1945. Bert Bakker, Amsterdam, 2015. 1e druk – gebonden, 1140p. – [Geschiedenis van de Nederlandse literatuur; 8].

Brems, Hugo, Altijd weer vogels die nesten beginnen. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur, 1945-2005. Bert Bakker, Amsterdam, 2006. 1e druk – gebonden, 792p. – [Geschiedenis van de Nederlandse literatuur; 9].

Gelderblom, Arie Jan; Musschoot, Anne Marie, Ongeziene blikken. Nabeschouwingen. Bert Bakker, Amsterdam, 2017. 1e druk – gebonden, 96p.
– [Geschiedenis van de Nederlandse literatuur; 10]. – Ja, ook dit deeltje zal ooit in mijn bibliotheek belanden, maar dat heeft geen prioriteit.

Niet wijken voor de sneeuw

Sneeuw dreigde.

Files in het vooruitzicht. Men mocht eerder weg. Op tijd nog. Maar men vreesde de chaos niet. Men gaf zich over aan een bibliofiele ontdekkingsreis.


Klik om te vergroten

Het is gezien, het is niet verborgen gebleven. Met John reisde ik naar huis. Het viel mee: alleen de oprit naar de snelweg gaf wat vertraging. Maar aan de horizon genaakte Maastricht.

Boven is het stil, beneden – in het midden van de wereld – spint een tevreden lezer, als een varken in het paleis. Ka Ching!

Novemberpracht

D'haen, Christine, De Beker van Djamsjied. Gedichten. Em. Querido, Amsterdam / Antwerpen, 2011. 1e druk - paperback, 50p.

Galilei, Galileo, Dialoog over de twee voornaamste wereldsystemen. Vertaald uit het Italiaans door Hans van den Berg, Athenaeum - Polak & Van Gennep, Amsterdam, 2012. 1e druk - paperback, 675p.

Hertmans, Stefan, De bekeerlinge. De Bezige Bij, Amsterdam, 2016. 2e druk - gebonden, 317p.

Nooteboom, Cees, Een ochtend in Bahia. De Bezige Bij, Amsterdam, 1968. 1e druk - paperback, 148p. - [LRP; 282].

Platen, August von, Venetiaanse sonnetten. Vertaald uit het Duits door Paul Claes, Plantage/G&S, Leiden, 1992. 1e druk - paperback, 85p. - [Visum; 8]. - Tweetalige uitgave.

Pye, Michael, Aan de rand van de wereld. Hoe de Noordzee ons vormde. Vertaald uit het Engels door Arthur de Smet, Pom Ruiter, Frits van der Waa, De Bezige Bij, Antwerpen, 2014. 4e druk - gebonden, 430p.
Vasalis, M., Vergezichten en gezichten. G.A. van Oorschot, Amsterdam, 1984. paperback, 64p.

Vegter, Anne, Eiland berg gletsjer. Em. Querido, Amsterdam / Antwerpen, 2011. 2e druk - paperback, 68p.

Vroman, Leo, Daar. Gedichten. Em. Querido, Amsterdam / Antwerpen, 2011. 1e druk - paperback, 216p.


Het Walhalla der jagers (2)

Zondagmorgen heb ik dus wederom een doel. Bijkomend voordeel is dat het veel rustiger is (om 10:00 zijn er slechts enkele die hards aanwezig) en dat het stof van de drukte gisteren wat is gaan liggen, waardoor weer andere boeken zichtbaar worden. Misschien niet de topstukken, maar toch allemaal dingen die ik graag wil hebben.

Ik kom natuurlijk voor dat deel uit de letterenbibliotheek – al heeft mijn vrouw al vantevoren in de gaten dat dat maar een excuus is voor een tweede rooftocht.

Het excuus

Janssens, Jozef (red.), Ridderverhalen uit de Middeleeuwen. Elsevier, 1979, 1e druk. – (Bibliotheek der Nederlandse Letteren; 1).

Ik heb het ontbrekende deel al snel gevonden. Nu verder op jacht naar nog onbekende prooien!

Van en over Vestdijk

De delen uit de Verzamelde Romans van Vestdijk die er liggen, zijn toch te sleets, vlekkerig en verkleurd, dus die laat ik na enig wikken en wegen liggen. Kwaliteit staat voorop, niet kwantiteit. Wel neem ik onderstaande boeken van en over Vestdijk mee.

Vestdijk, S., Gestalten tegenover mij: Persoonlijke herinneringen. De Bezige Bij, 1975, 3e druk. – BB Cargo

Vestdijk, Simon, Astrologie en wetenschap: Een onderzoek naar de betrouwbaarheid der astrologie. Meulenhoff, 1977, 2e druk. – Meulenhoff Editie; 476

Boer, Peter de, Vestdijks palet: De rol van de beeldende kunst in de romans van S. Vestdijk. Martin Ros – De Herenpers / De Bezige Bij, 1988, e druk. – (Vestdijkbibliotheek).

Kralt, P., De toverbron: S. Vestdijk en de geschiedenis. Martin Ros – De Herenpers / De Bezige Bij, 1988, 1e druk. – (Vestdijkbibliotheek).

Schouten, Rob, Iets verhevens en onuitsprekelijks: Muzikale motieven in het werk van S. Vestdijk. Martin Ros – De Herenpers / De Bezige Bij, 1988, 1e druk. – (Vestdijkbibliotheek).

Gregoor, Nol, Simon Vestdijk en Lahringen: De biografische achtergronden van de Anton Wachter-romans. Reflex, 1982, 4e druk.

Nederlandse & vertaalde literatuur

Hermans, Willem Frederik, Ik draag geen helm met vederbos. De Bezige Bij, 1979, 1e druk. – BBLiterair

Reve, Gerard, De avonden: Een winterverhaal. De Bezige Bij, 1991, 40e druk. – BBLiterair. De bekende uitgave als blauwe paperback uit de jaren 1980-1991, een bijna identiek exemplaar als dat ik al sinds mijn schooltijd had. Daarvan knakte enkele jaren geleden bij herlezing van deze klassieker onverhoeds de rug, tot mijn groot verdriet.

Weil, Jirí, Mendelssohn op het dak: Roman. Cossee, 2012, 1e druk. – Cossee Century.

Grevelingen, H. van, Verzameld werk. G.A. van Oorschot, 1998, 1e druk.
Het werk van Van Grevelingen ken ik niet, maar het zou – aldus de flaptekst – een jong overleden en ten onrechte vergeten schrijver zijn.
Ik laat me verrassen – voor € 2,00 kan ik me geen buil vallen aan dit nog perfecte exemplaar van de mooie, typische Van Oorschot dundrukuitgave (stijl: Russische Bibliotheek, etc.).

Roth, Joseph, Radetzkymarsch: Roman. Deutscher Taschenbuch Verlag, 2004, 18e druk. – DTV; 12477

Poëzie

Vasalis, M., De oude kustlijn: Nagelaten gedichten. G.A. van Oorschot, 2002, 1e druk. Bij lezing vallen me deze gedichten overigens wat tegen – ze zijn te zeer in “gemakkelijke” gelegenheids- en troostverzen blijven hangen.

Nog meer cultuur

Meer, Frits van der, Uit het oude Europa: Twintig herinneringen. Ambo, 1991, 1e druk. – (Bronnen van de Europese cultuur; 6). Een bundeling van enkele van zijn belangwekkende teksten, in een reeks die ik ook nagenoeg compleet heb.

Erasmus, Desiderius, De lof der Zotheid. Wereld-Bibliotheek, z.j., 14e druk. Ook van Erasmus kan ik nooit genoeg krijgen, dus elke vertaling is er een die ik wil hebben, en zeker als deze zo’n fraai bandontwerp heeft van Alb. Hahn jr.

De rest van de zondagmiddag en de avonden erna zit ik te spinnen in mijn leesstoel.

Het Walhalla der jagers (1)

Als er één lokaal evenement is waar ik altijd erg naar uitkijk, dan is het wel de jaarlijkse boekenbeurs van de stichting Boeken voor Mensen in samenwerking met de Rotary Club Maastricht-Oost tijdens het eerste weekend van november, in het schoolgebouw van ROC Leeuwenborg.

De boeken zijn in de loop van het jaar ingeleverd door en opgehaald bij particulieren en een enkele keer een instelling. Wekelijks ordenen vrijwilligers van de stichting de boeken naar hoofdcategorie. Gezien de omvang van naar schatting 50.000 boeken is dat een hele prestatie. De prijzen liggen doorgaans tussen de 1 en 10 euro, afhankelijk van genre, staat van het boek en de verwachte verkoopbaarheid.

Ik was dus weer vroeg paraat op zaterdagmorgen. Hoewel ik het gedrang (hier overigens een stuk beschaafder dan bij een gemiddelde rommelmarkt) in het begin wilde mijden, was ik toch ongeveer 10 minuten te vroeg. De usual suspects waartoe, naast enkele verwoede verzamelaars (ja, ook gij Danny Habets), de bekende lokale handelaartjes behoren die je overal tegenkomt en die vliegensvlug de in het oog springende schoonheden voor je wegkapen om ze daarna voor het vier- of zesvoudige bedrag in hun winkel / op hun kraam bij de volgende markt / op internet gooien. Zij staan vooraan, natuurlijk.

Lees verder

De eeuwige jachtvelden

Naar de eeuwige jachtvelden betekent doorgaans dat men verdwijnt uit dit leven, en in zekere zin is dat ook zo als je je verliest in een boek. Of liever: in een hele stapel boeken. Ik associeer jachtvelden ook met de plaatsen die ik afstruin op zoek naar nieuw te ontdekken boeken: boekhandels, markten, kringloopwinkels. En vandaag was het weer raak, onverwacht raak.

Ik was dus weer op een van mijn vertrouwde adresjes en ik had al weken bot gevangen aldaar, althans niets van blijvende waarde gevonden, niets dat riep: “Neem mij mee!” Zo begon ook deze jacht. Eigenlijk kwam ik na een half uur pas goed los, na een wat slappe warming up. Wat ik daar vond?

Lees verder

Stilleven ~ Na de jacht

Van links naar rechts:

Endt, Enno (samenst.), Herman Gorter documentatie. Over de jaren 1864 tot en met 1897. Polak & Van Gennep, Amsterdam, 1964. 1e druk - gebonden, 448p.

Mérode, Willem de, Gedichten [3 delen in 1 band]. Ingeleid door K. Heeroma. U.M. Holland / Bosch & Keuning, Amsterdam / Baarn, 1952. 1e druk - gebonden, 256+316+168p.

Empiricus, Sextus, Grondslagen van het scepticisme. Vertaald uit het Grieks door R. Ferwerda, Ambo / Kritak, Baarn / Antwerpen, 1996. 1e druk - gebonden, 720p. - [Ambo-Klassiek]. - [Uit de bibliotheek van de Theologische Universiteit Kampen].

Theophrastos, Karakterschetsen. Vertaald uit het Grieks door Hein L. Van Dolen, Athenaeum - Polak & Van Gennep, Amsterdam, 1991. 1e druk - gebonden, 71p. - [Baskerville Serie]. - [Uit de bibliotheek van Theologische Universiteit Kampen].

Werkman, Hans, Bitterzoete overvloed. De wereld van Willem de Mérode. Aspekt, Soesterberg, 2011. 1e druk - paperback, 422p.

Kalff, G., Geschiedenis der Nederlandsche letterkunde [7 delen]. J.B. Wolters, Groningen, 1906-1912. 1e druk - gebonden, ca. 4000p.

Mathijsen, Marita, De brieven van De Schoolmeester. Documentair-kritische uitgave: 1. Brieven en documenten; 2. Toelichtingen. Em. Querido, Amsterdam, 1987. 1e druk - gebonden, 526+368p.

Poot, H.K., Gedichten in III delen. S.J. Baalde, Amsterdam, 1780. 1e druk - gebonden, LXXX+286+440+382p.