De kampeerboot naar Noorwegen

Het leukste aan sneupen vind ik altijd dat je soms dingen tegenkomt waarvan je het bestaan niet eens vermoedde, of waaraan je gewoon niet dacht, maar die je nieuwsgierigheid wekken. Nieuwsgierigheid is, samen met geduld, de beste vriend van de verzamelaar. Sta open voor nieuwe dingen, en je zult altijd verrast worden. Helemaal buiten mijn ‘normale’ interessegebied (maar wat is normaal?) ligt het onderwerp van deze twee brochures die ik tegenkwam: kamperen.

Overlevering

Het zijn twee kwetsbare boekjes, brochures, waarvan het een wonder is dat ze zo’n negentig jaren overleefd hebben: wereldoorlog noch huiselijke opruimwoede noch slijtage hebben deze gebruiksboekjes eronder gekregen. Want dat zijn het: gebruiksboekjes, die na gebruik en anders wel na verloop van tijd, als de herinneringen vervaagd zijn of de deelnemers overleden, worden weggegooid. Het zijn niet bij voorbaat bewaardingetjes.

Lees verder

William Morris op perkament

Onlangs ontving ik een heel mooi boek per post. Ik had dit bemachtigd via Marktplaats, en tot mijn verbazing was er niet of nauwelijks op geboden en heb ik het voor een heel mooi bedrag kunnen kopen. Het gaat om de in 1903 verschenen vertaling van William Morris’ Kunst en maatschappij.

Morris, William, Kunst en maatschappij. Lezingen van William Morris, en van een levensschets voorzien door Henri Polak. Vertaald uit het Engels door M. Hugenholtz-Zeeven, A.B. Soep, Amsterdam, 1903. 1e druk – Gebonden, VII+159p. – Versieringen ontworpen en getekend door William Morris. – Boekverzorging: S.H. de Roos. Gedrukt door Ipenbuur & Van Seldam, Amsterdam, op papier van Van Gelder. Oplage 200, dit is nr. 14. Dit is een van de exemplaren met volledig perkamenten sierband (‘full vellum spitzel binding’).

Lees verder

Nypels en Stols op de Franse toer

Het is geen onbekend gegeven dat Maastrichtse uitgevers / typografen uit de eerste helft van de 20e eeuw zich ook op de Franse markt begaven. Denk aan Alexandre (A.A.M.) Stols en Charles Nypels (gelieerd aan Leiter-Nypels). Gezien de ligging van Maastricht en de oriëntatie op de Franse cultuur wekt dat ook niet echt verbazing. Beide genoemde uitgevers hebben zich in verschillende uitgaven gemengd of ze geheel verzorgd, soms specifiek voor de Franse markt, soms ook deels voor bibliofielen uit Nederland. Bibliofiel zijn de meeste uitgaven zeker.

De afgelopen maanden zijn tal van dit soort uitgaven de Bibliotheca Habetsiana binnengeslopen, ondanks goede voornemens en toeziend oog van de wederhelft. In de komende weken zal ik er een aantal aan u voorstellen. We beginnen met een uitgave uit het nabijgelegen Luik / Liège.

Lees verder

Met een zilte zeegroet

Soms loopt men verveeld een winkel binnen, zonder enige verwachting, en dan blijkt er plotseling een verrassing te schuilen. Een combinatie van geluk, nieuwsgierigheid en neus voor ‘afwijkingen’ zorgt voor een bijzondere vondst. Zo vonden wij recentelijk wel iets heel speciaals op een bijzondere plek, waar je zoiets niet verwacht.

Lees verder

Franse Bibliotheek

Uitgeverij Van Oorschot heeft behalve de zeer bekende en gewilde Russische Bibliotheek ook een reeks uitgebracht onder de aanduiding Franse Bibliotheek. Hoewel deze veel minder bekend is en, voor de niet-kenner, best wat minder bekende titels bevat, is het toch een aardige reeks. Een jaar of 10 geleden kon je behoorlijk wat deeltjes in een soort van ramsj terugvinden, voor € 5 – € 10 per deeltje.

Afgelopen weken ontving ik een berichtje van een van de trouwe volgers van dit blog of ik geen overzicht had van deze reeks. Tot mijn eigen verrassing heb ik in de loop der jaren toch 22 deeltjes weten toe te voegen aan de Bibliotheca Habetsiana. Met een beetje speurwerk, dat niet de naam grondig mag hebben, vond ik de titels van nog 9 deeltjes.

De gebonden deeltjes

Onderstaand overzicht van 31 titels betreft de gebonden deeltjes. Van verschillende titels bestaan ook paperback deeltjes (zie onderaan, na deze lijst). Binnen de reeks wordt wel verschil gemaakt tussen "Klassieken" en "Modernen".

Balzac, Honoré de, Verloren illusies. Vertaald uit het Frans door Jan Versteeg, G.A. van Oorschot, Amsterdam, 2004. 1e druk – Gebonden, 733p. – [Franse Bibliotheek]. – Aantekeningen en nawoord door Jan Versteeg.

Baudelaire, Charles, De bloemen van het kwaad. Vertaald uit het Frans G.A. van Oorschot, Amsterdam, 1e druk – Gebonden. – [Franse Bibliotheek].

Lees verder

Een 19e-eeuwse Viking-saga

Tegnér, Esaias, Frithjofs-Saga. Vertaald uit het Zweeds door P.L.F.C. von Eichstorff, Elsevier, Rotterdam, 1882. 1e druk – Gebonden, 145p. – Herzien door J.J.L. ten Kate. Met twaalf ‘platen in lichtdruk’ (en diverse vignetten) naar Knut Ekwall, ‘en portret van den schrijver’.

Amor & Psyche

Eind 19e eeuw waren de bekende figuren uit de Griekse mythologie Amor (Eros) & Psyche populair in de literatuur en de kunsten. Denk bijvoorbeeld aan Psyche van Louis Couperus.

Onlangs stuitte ik op onderstaande prachtige uitgave van een Duits episch gedicht, getiteld Amor und Psyche.

Robert Hamerling, Amor und Psyche. Adolf Titze, Leipzig, 1882. 1e druk – Gebonden, 142p. – Illustraties van Paul Thumann.

Rood leder, fraai gedecoreerde band en idem platten / schutbladen. Boekblok heeft goud op snede. Een waar kunstwerk qua uitgave!

Ik kom in dat gesprek niet voor

Ik moet bekennen dat ik het werk van Ed Leeflang niet echt kende, hooguit hier en daar een gedicht gelezen, geen specifieke indruk aan overgehouden. Al bladerend in de bundel Late zwemmer (1992) stuitte ik op het titelgedicht en dat intrigeerde mij wel.

Het lijkt een simpel verhaaltje: de ik drijft in de zee en laat zich bewegen door de deining van de golfslag, “flauw watertrappend en niet moe”, wat ook een associatie met (ouderwetse) zwemexamens oproept. De deining is “hoog en sloom, / waarop wat vogels stijgen en verdwijnen”. Het “wat” maakt de zin nog nonchalanter: het aantal vogels doet er niet toe, ze drijven maar wat. Verderop in het gedicht is er sprake van schouderophalen en onverschilligheid, wat qua betekenisveld aansluit op deze ontspannen nonchalance (maar daarover zo meteen meer).

De regelmaat van het  “stijgen en verdwijnen” komt overeen met het rijzen en dalen van de golven in de zee, en wordt in de assonantie en het metrum van deze regel als het ware geïconiseerd.

Lees verder

“Eene voorstelling naar het leven”

Zoals regelmatige lezers van dit blog weten, laat ik mij niet snel afschrikken door wat onbekend of inmiddels vergeten lijkt. Eind 19e eeuw hebben de Tachtigers grondig afgerekend met wat in de volksmond wel is aangeduid met “domineespoëzie”, die gekenmerkt zou zijn door braafheid en beuzelarij, met God, vaderland en gezin als leidmotieven. Het proza zou vooral oubollig zijn, met zijn licht humoristisch (bedoeld) realisme. De afgelopen decennia hebben diverse onderzoekers en enthousiastelingen geprobeerd dit beeld bij te stellen, maar een dergelijk frame is vaak nogal hardnekkig.

Het dilemma van de lezer/bibliofiel

En laten we eerlijk zijn: wie leest nog regelmatig een boek van Jacob van Lennep, C. van Nievelt of mevr. Bosboom-Toussaint? Wie smult er nog van de gedichten van J.J.L. ten Kate, Jan Frederik Helmers, A.J. de Bull, of Hendrik Tollens? Wat er vaak van is overgebleven, is omhulsel in de letterlijke zin: fraaie 19e-eeuwse bandjes, meer curiosum dan dat ze onze literaire smaakpapillen prikkelen. De vraag naar deze deeltjes is relatief gering en ondanks de ouderdom zijn de prijzen online vrij bescheiden, behalve voor enkele heel schaarse uitgaven.

Lees verder