Soms is vrouwe Fortuna ook de bibliofiel goedgezind. Enigszins verveeld struinde ik door een kringloopwinkel die ik wel vaker bezoek. Bij de boeken lag niet echt veel bijzonders op dat moment. De gebruikelijke raven hadden het terrein al afgegraven. Hun sporen waren nog zichtbaar.

Maar zie! Mijn ochtend werd een stuk mooier toen de “vulploeg” met een winkelwagen kwam aanrijden en ik er als eerst een paar heel leuke items uithaalde, nog voordat de andere kapers op de kust een kans kregen – want ze kwamen opeens uit allerlei hoeken opduiken.

1.
[Anonymus], Het avontuur en andere verhalen. – Het Boekenrekske, Mechelen, 1937. – 96p.

Dit boekje / tijdschriftje vond ik alleen al leuk door de, zeker voor die tijd, hypermoderne vormgeving, en dan ook nog Vlaams. De afbeelding op de voorkant doet denken aan een bekende tekenfilmserie uit de jaren ’80 met gehelmde en vliegende helden.

Al zoekende blijkt er verdomd weinig te vinden over dit boekje. Antiqbook en Boekwinkeltjes kennen het niet. Google, Delpher en de KB leveren geen relevante zoekresultaten op. Picarta vermeldt wel 5 boekjes van het Boekenrekske (dank aan Reinder Storm), evenals de bibliotheek van de universiteit van Antwerpen (dank aan Rob van Kan).

Waarschijnlijk betreft het hier om een speciale (jaar- of jubileum-) uitgave van een weekblad met verhalen voor de jeugd (“kinderromans”). Zie hieronder een voorbeeld dat ik na veel zoeken gevonden heb op een online veiling. Links op onderstaande foto staan de eerder verschenen nummers. Enkele van de genoemde titels zijn ook opgenomen in het door mij gevonden boekje op magazine formaat, dat dus een bundeling lijkt.

Dat er zo weinig van overgebleven is, heeft er waarschijnlijk mee te maken dat het om “wegwerplectuur” ging.

2.
A.J. de Bull, Gedichten. – H.A.M. Roelants, Schiedam, 1882. – 1e druk. – 451p. – Met 16 staalgravures naar schilderijen van Hein J. Burgers, L. van Erven Dorens, H. Hollander, Jos. Israëls, D.F. Jamin, H.F.C. ten Kate, Mari ten Kate, H.D. Kruseman van Elten, J. Linse, Ch. Rochussen, J. Br. v. Uberfeldt en J. Vetten.

De dichter A.J. de Bull is niet erg bekend, zijn gedichten zijn ook niet van dermate aard dat we hier een meesterwerk hebben opgediept. Ook is de uitgave niet heel onvindbaar of duur in de markt. Dat neemt niet weg dat de gedichten zeker interessant zijn om te lezen, in het kader van de tijd, zoals de pittige opmerkingen over protestantse vorsten n.a.v. een uitvoering van de grote Bach.

De bandtekening en de erin opgenomen staalgravures maken het bovendien tot een lust voor het oog. Hieronder zijn er twee te zien.

Meer over de dichter en zijn werk is terug te vinden op DBNL, die onovertroffen bron voor Nederlandse taal, literatuur en cultuur.

Ook voor oudere literatuurgeschiedenissen heb ik een zwak, zeker als ze van vóór 1940 zijn. Zo heb ik het uit 7 delen bestaande hoofdwerk van G. Kalff en de beroemde (in de loop van decennia verschenen 7 van de geplande 9) delen onder redactie van F. Baur. Een Duitse literatuurgeschiedenis van dit kaliber had ik nog niet.

3.
Robert Koenig, Deutsche Literaturgeschichte [Herausgegeben und bearbeitet von Professor Dr. Karl Kinzel]. – Velhagen & Klasing, Bielefeld / Leipzig, 1910. – 32e druk. – 382+475p. [2 banden].

Deze literatuurgeschiedenis is verschenen in 2 prachtig versierde, degelijke Duitse banden, de inhoud is grotendeels in Fraktur (“gotisch schrift”) gedrukt. De 1e uitgave verscheen in 1879. Het boek moet populair zijn geweest, aangezien de getoonde set uit 1910 al een 32e (!) druk is. Het werk is niet zeldzaam, maar zelden tref je ze nog zo mooi aan, omdat het ook gebruiksvoorwerpen waren (t.b.v. de studie).

Bijzonder is ook dat de set een cadeautje vormt: de gevers hebbeb individueel hun naam voorin geschreven. Ook het versierde schutblad heeft een fraai patroon, met goud op rood.

Tot slot het setje waar een van de andere kapers mij om benijdde, twee lossen delen Franstalige geschiedenis van het Romeinse Rijk:

4.
M. Rollin, Histoire Romaine: Depuis la fondation de Rome jusqu’a la bataille d’Actium, c’est-à-dire jusqu’à la fin de la République. Revu & rendu complete par Mr. Crevier. – J. Wetstein, Amsterdam, 1744-1745. Twee lossen delen (9 en 11 uit 16): XXXVI+509p. en 482p.. – Met uitvouwbare kaarten.

De boeken zitten nog stevig in de band, die wel wat uitgedroogd en craquelé is, maar voor die leeftijd (275 jaar!) nog erg mooi. De uitvouwbare kaarten (zie ook hieronder) zijn nog zo goed als onaangetast. En aanwezig dus, terwijl er onder ons zijn die, veelal om geldelijk gewin, afbeeldingen en kaarten uit boeken haalt om ze los te verkopen, of dit soort boeken slopen om materiaal te bieden voor het repareren van andere boeken. The horror! The horror!

Als je op de uitgeversnaam Wetstein zoekt, vind je o.a. dit: https://www.dbnl.org/tekst/_boe022199401_01/_boe022199401_01_0033.php …. In dat artikel wordt ook het drukkersmerk (voor de jongeren onder ons: het logo) getoond dat ook in deze boeken staat, en de gevelsteen die nog bewaard wordt. In dat drukkersmerk staat de mooie spreuk: “Terar, dum prosim” (Ik mag verslijten, als ik maar van nut ben). Dat lijkt me een mooi levensmotto.

Dat is nog een interessant gegeven: de meeste uitgaven van dit werk zijn uitgegeven in Parijs, mijn beide delen zijn allebei uit Amsterdam.

Kort samengevat: voor het “offer” van in totaal € 22,50 was ik weer een innig gelukkige mens.