Een wijsheid die ik ooit ergens opving, luidt: jij bezit niet alleen je boeken, zij bezitten ook jou. Dat bezit ook een last kan zijn, ondervind je aan den lijve als je een verzameling (van wat dan ook) van enige omvang moet verhuizen. Afgelopen weken heb ik dan ook wel eens stilletjes mijzelf verwenst met mijn schier ontembare boekenkoopdrift, toen ik een kromme rug kreeg van het versjouwen van die last.

Geen hobby

Verhuizen dus. Dat is geen hobby van mij, en omdat ik zo’n ruim souterrain had, met lange, rechte en ononderbroken muren, waarin al die boeken fijn pasten, en nog plek was voor meer (“vol” of “geen plek meer” is een gebrek aan fantasie, heb ik altijd geroepen), stond ik aanvankelijk sceptisch tegenover onze plannen. Er waren en er zijn echter enkele goede redenen om ons huis te verkopen en bepaalde, al langer levende dromen waar te maken (waarover ik wellicht een andere keer vertel, maar het heeft met Italië te maken).

Verhuizen dus. Dat bleek makkelijker gezegd dan gedaan. Niet alleen hadden wij een ruim huis, wij hadden dat ook behoorlijk gevuld, niet alleen met boeken, maar ook met huisraad. In de loop van de tijd was, met 5 dochters, nogal wat redundantie ontstaan: weliswaar altijd netjes opgeborgen en geordend, maar gewoonweg veel spullen (zoals 3 reservebedden in de zolderberging). Dat merk je pas als je ze probeert onder te brengen in je nieuwe huis, dat ook best veel ruimte heeft, maar toch ca. 30% minder m3. Vooral missen we die extra etage onder de grond, door grootte en hoogte volledig als woonruimte te gebruiken en waar ik als het ware een tweede woonkamer had gerealiseerd, zij het een beetje donker.

Zoals te zien is op eerdere foto’s op deze website (zie o.a. hier en hier), was het – ondanks dat het onder de grond was en er weinig daglicht doordrong – een gezellige eigen plek geworden. Met het vele thuiswerken sinds 16 maart 2020 was het gebrek aan daglicht wel een zwaarder wegend nadeel geworden.

Komt dat wel goed?

Maar hoe moest dat nou met de beroemde mancave? Zou het nog goedkomen met wat ik een beetje gekscherend de Bibliotheca Habetsiana heb genoemd? Zoveel ruimte zou je toch nergens meer krijgen! Een voorwaarde van mijn kant was dan ook dat een substantieel deel van mijn boekenverzameling ondergebracht zou moeten kunnen worden, hoe dan ook – al zou het op de slaapkamer zijn.

In oktober afgelopen jaar was de kogel door de kerk. We hadden een huurhuis gezien dat ons zeer charmeerde, in de wijk St. Pieter / Villapark, veel dichterbij het centrum van Maastricht en een stuk charmanter dan Daalhof. Het betreft een karakteristiek huis uit 1905, waarin nog Pieke Dassen (o.a. bekend uit de Film van ome Willem) jarenlang heeft gewoond. Het pand geldt samen met de twee links ervan liggende huizen als gemeentelijk monument.

Het is voor ons even wennen: van een modern, strak gestukadoord huis naar een pand waarin muren scheef zijn en door vroegere haarden er uitstulpingen en nissen zijn, waar de vloeren niet waterpas zijn (en de boekenkasten vrijwel overal ondersteuning nodig hebben m.b.v. wiggen), maar het huis heeft – om het maar eens hip te zeggen – een bijzondere vibe. Plaatsing en inrichting van de boekenkasten vormen echter wel een uitdaging.

Boeken eerst!

De eerste uitdaging was natuurlijk het transport van zoveel spullen, waaronder mijn boeken. Ik had ca. 80 bananendozen weten te bemachtigen, maar die waren nog niet voldoende om zelfs maar alleen de boeken te transporteren. Bovendien: als je 80 dozen in één keer in je nieuwe huis neer zou zetten, nog afgezien van alle andere spullen, zou je bewegingsruimte tijdens het inrichten erg beperkt worden. Dus besloten we, in de week voorafgaand aan de verhuizing van de inboedel, de boeken in etappes van 10-15 dozen te verplaatsen, en wel volgens dit stramien:

1 – boeken in dozen
2 – rekken afbreken
3 – boeken en rekken transporteren
4 – rekken weer opbouwen
5 – boeken inruimen (provisorisch)

Op deze manier zorgde ik ervoor dat de meeste boeken al netjes “aan kant” stonden, voordat de rest werd getransporteerd.

De extra uitdaging was wel: doordat ik nu charmante, scheve en voortdurend onderbroken muren heb, is het schakelen van een volledige wand niet meer mogelijk: er zijn meer hoekjes en stukken muur die net te kort zijn voor nóg een kast ernaast. Ik had dus meer zijpanelen nodig, maar Ikea is dicht en de betreffende panelen (Ivar 226 x 30 cm) bleken tijdelijk niet leverbaar. Dat leverde heel wat puzzelwerk op, maar het is gelukt. In het weekend van 16-17 januari zijn we “overgevlogen”, en hebben we in één weekend alle grote spullen omgehuisd. Alle boeken staan nu op het nieuwe adres.

De achterblijvers

Nou ja, bijna alle boeken. Volgens mij gegevensbestand bevonden zich ruim 5200 boeken op het vorige adres. Daar waren in de loop van de jaren toch ook wel veel boeken tussen geslopen die niet of niet meer tot de “kern” van mijn interesse en verzameling behoorden, en ook wel wat dubbele exemplaren. Om met Marie Kondo te spreken: ze zorgden bij mij niet meer voor de (volledige) spark joy. Met deze gedachte in het achterhoofd ben ik vooraf en tijdens het omhuizen van boeken kritisch gaan kijken: wat zou weg kunnen zonder dat je er echt pijn van hebt? Dat was een moeizaam proces, zoals te verwachten. Aanvankelijk was ik van plan maximaal 5% van de hand te doen. Dat is uiteindelijk bijna 10% geworden.

Het resultaat overziend heb ik er vrede mee. De boeken die ik van de hand doe, heb ik een tijdje mogen bij mij mogen hebben, ze gaan nu weer verder naar iemand anders. De boeken die wél tot de kern behoren, komen in de nieuwe samenstelling en opstelling beter tot hun recht. Bovendien is er weer wat plek voor nieuwe inspiratiebronnen.

De verhuisde boeken zijn in totaal in vier ruimtes terechtgekomen: van boekenkelder tot boekenhuis.

De woonkamer

Deze kamer is het hoogste (3,5 meter) en biedt daarmee kansen op uitbreiding (u kunt zich mijn gewenste wand op maat om de deuren heen wel voorstellen – nog even doorsparen). Voorlopig doen we het even met de bestaande materialen. Behalve twee kasten met oude(re) drukken bevinden zich in de woonkamer nog twee kasten geschiedenis, elk aan weerszijde van de ensuite deuren, die naar de eigenlijke bieb leiden.

De achterkamer

Dit is voor ons de eigenlijke “bieb”, hier staat de kern van mijn collectie: Nederlandse en vertaalde literatuur, de reeksen met klassiekers, filosofie en de letterkundige handboeken en studies.

De serre

In het verlengde van de bieb ligt de serre, hiervan gescheiden door serredeuren. Hier bevinden zich mijn thuiswerkplek, met veel daglicht (wat een verbetering!), mijn grammofoonplaten en twee kleine kastjes met daarin poëzie, taalkunde en paperback reeksen (Contact Kaderreeks, Bezige Bij LRP met Beunis/Cursto.

Logeerkamer

Tot slot bevinden zich twee lagere kastjes, dezelfde maat als die in de serre, op de tweede verdieping, in de logeerkamer. Hierin staan de woordenboeken en de Engelse, Duitse, Franse en Italiaanse pockets.

De lieve vrede

Behalve dat door de opruiming de mooiste boeken beter tot hun recht komen zijn het warme, intieme ruimtes geworden, waar ik mij ook als lezer en bibliofiel meteen thuis voel. Er gaat een grote rust uit van de plekken waar ik zit.

Gek genoeg is er op organische wijze een orde ontstaan die mooi is en kloppend: boeken per genre of reeks bij elkaar in de kast, genres bij elkaar in dezelfde ruimte, kortom evenwicht. Dat maakt dat ik ook vrede heb met de breuk met mijn eerdere credo: alle boeken in één ruimte.

Na deze week krijg ik eindelijk weer tijd om te lezen en te bloggen.


2 gedachten over “Een bibliotheek verhuizen

  1. Had het toch dat huis met die ondergrondse bibliotheek moeten worden …

  2. Dag Danny,

    Als ik het zo zie heb je manhaftig van je mancave en een smaldeel boeken afscheid genomen. Had je eerst al je boeken bij de hand, nu woon je tussen de boeken en dat heeft toch ook zijn charme. Het resultaat is zeer fraai. Ik kijk uit naar je komende blogs.

    Groet,
    Henk van Noort

Reacties zijn gesloten.